Makale Arama
Sayı
Anahtar Kelime, Yazar(lar)
Künye
Genel Yayın Yönetmeni
Akif Argun AKDOĞAN
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ
Yayın Kurulu
Akif Argun AKDOĞAN
Süheyla Suzan GÖKALP ALICA
Tekin AVANER
Can Umut ÇİNER
Evren HASPOLAT
Koray KARASU
Özgün MİLLİOĞULLARI KAYA
Cenk REYHAN
Deniz YILDIRIM
Ozan ZENGİN
Danışma Kurulu
Prof. Dr. Örsan AKBULUT
Dr. Öğr. Üyesi Hüsniye AKILLI
Prof. Dr. Yüksel AKKAYA
Prof. Dr. Birgül AYMAN GÜLER
Prof. Dr. Tayfun ÇINAR
Prof. Dr. Oya ÇİTÇİ
Prof. Dr. Ahmet Alpay DİKMEN
Prof. Dr. Mehmet ECEVİT
Doç. Dr. Cengiz EKİZ
Muzaffer İlhan ERDOST
Prof. Dr. Özer ERGENÇ
Prof. Dr. Güngör EVREN
Prof. Dr. Atilla GÖKTÜRK
Prof. Dr. Can HAMAMCI
Prof. Dr. Gülser Ö. KAYIR
Prof. Dr. Ruşen KELEŞ
Prof. Dr. Nuray E. KESKİN
Prof. Dr. Bilsay KURUÇ
Prof. Dr. Ayşegül MENGİ
Prof. Dr. İzzettin ÖNDER
Prof. Dr. Tayfun ÖZKAYA
Prof. Dr. Metin ÖZUĞURLU
Doç. Dr. Sonay B. ÖZUĞURLU
Prof. Dr. Tülay ÖZÜERMAN
Prof. Dr. Hakan REYHAN
Prof. Dr. Seriye SEZEN
Prof. Dr. Cem SOMEL
Prof. Dr. Mümtaz SOYSAL
Prof. Dr. Erkan TURAL
Prof. Dr. Menaf TURAN
Prof. Dr. Oktar TÜREL
Doç. Dr. Birkân UYSAL
Doç. Dr. Aslı YILMAZ UÇAR
Yazışma Adresi
YAYED Ziya Gökalp Cad. No. 30
Kat. 5 D. 17 06420
Kızılay / ANKARA
Tel: 0 312 430 35 60
Faks: 0 312 430 62 90
E-posta: msy@yayed.org
Altı Aylık Kuramsal Dergi
Ulusal Hakemli Dergi
Yayın Türü: Yerel Süreli Yayın
Sertifika No: 0307-06-008465
ISSN:1306-8202
MSY, IBSS, EBSCO, ULAKBİM
TR Dizin Sosyal ve Beşeri Bilimler ve
ASOS Indeks’te yer almaktadır.

2020 (Sayı: 34)
1
:
TARİHSEL BİR TEŞEBBÜS OLARAK KENTİ DÖNÜŞTÜRMEK: ANTİK ÇAĞ EGESİ’NDEN DÜŞÜNSEL VE KENTSEL ÖRNEKLER
A. Arda YÜCEYILMAZ
Kentsel dönüşüm, ülkemizde 2012 yılında yürürlüğe giren 6306 sayılı yasayla geniş bir tartışma alanına kavuşan bir kavram. Yasa ve önünü açtığı tartışmalar Türkiye’de görece olarak yeni olsa da kenti/kentleri dönüştürmek düşüncesi neredeyse kentin kendisi kadar uzun bir geçmişe sahip. Binlerce yıla uzanan ve içinden geçtiği süreçler boyunca farklı görünümlere bürünen kentli yaşamımız, tüm bu zaman boyunca farklı saiklerle sayısız defa dönüşümü deneyimledi. Doğanın/çevrenin dayattığı zaruretler kadar, savaşlar, politik-ekonomik yönelimler ve ideolojiler de bu dönüşümler üzerinde etkili oldu. Bununla birlikte, tüm bu süreç boyunca “dönüşüm”, çoğunlukla kendi akışında, rastlantısal ve öngörülemez bir seyir izlemiş olsa da, “kenti dönüştürmek” düşüncesi muhtemelen her çağda, pek çok defa tarihsel bir teşebbüs olarak görünür oldu. Bu çalışma, “kenti dönüştürme teşebbüsünün” Antik Çağ’daki erken örneklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
2
:
BAĞIMLI KENTLEŞME, KENT HAKKI VE KENTSEL DÖNÜŞÜM
Hazal Ilgın BAHÇECİ BAŞARMAK
Az gelişmiş/gelişmekte olan çevre ülke kentlerinin, gelişmiş merkez ülkelerin kentleriyle kurduğu ekonomik ilişkilerin bir sonucu olarak gelişen hızlı gelişme sürecinin ve bu sürecin ortaya çıkardığı mekânsal örgütlenmenin bir ifadesi olan bağımlı kentleşme, günümüzde farklı biçimlerde kent mekânlarını şekillendirmeye devam etmekte olup bu etki en çok kentsel dönüşüm süreçlerinde kendisini göstermektedir. Kent hakkı, bir yandan özellikle alt gelirli kesimlerin kent mekânındaki barınma, eğitim, sağlık, ortak alanların kullanımı gibi haklara erişimlerine engel olan sorunlara işaret ederken; diğer yandan kentlilerin kendi yaşamlarını kurma ve kendilerini geliştirme haklarının nasıl zaman içinde daha fazla ellerinden alındığını tartışmaya imkân veren bir çerçeve sunmaktadır. Çalışmanın amacı, bağımlı kentleşme ve kent hakkı kavramlarının günümüz kentsel gelişim sisteminin temel dinamikleri minvalinde incelenerek, son yıllarda yoğun bir şekilde tartışılan kentsel dönüşüm süreçlerini bu açıdan değerlendirmektir. Kent hakkı kavramının bağımlı kentleşmenin kent mekânında ortaya çıkardığı yapısal sorunlar karşısında üretilebilecek kentsel politikalardaki yerini kentsel dönüşüm süreçleri üzerinden tartışmak, çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır.
3
:
KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİNİN HAZIRLIK VE UYGULAMA AŞAMALARINDA SOSYAL BOYUTUN ANALİZİ: İZMİR ÖRNEĞİ
Uğur SADİOĞLU, Uğur ÖMÜRGÖNÜLŞEN, Eser ERGÖNÜL, Aysu KES ERKUL
Türkiye’de son yıllarda önemli bir politika gündemi oluşturan “kentsel dönüşüm” fiziki ve sosyal mekânı, kentteki sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkileri içine alan çok boyutlu bir kavramdır. Bu bağlamda, kentsel dönüşümün tüm bu unsurları ve aralarındaki etkileşimin bütüncül biçimde ele alınması gerekmektedir. Kentsel toplum ve onun üyesi olan kentli birey noktasından bakıldığında ise kentsel dönüşüm yaşanan konutta, mahallede, komşuluk ilişkilerinde, kentsel ekonomik ilişkilerde yaşanan dönüşüm anlamına gelmektedir. Bu nedenlerle, kentsel dönüşümün sosyal boyutu incelenirken bu dönüşüm süreçlerinin tümü dikkate alınmalıdır. Bu amaçla bu çalışmada İzmir’de kentsel dönüşüm alanı ilan edilen çeşitli mahallelerde alan araştırması yapılarak hak sahiplerinin kentsel dönüşümle ilgili kanaatleri tespit edilmiştir. Böylelikle kentsel dönüşüm projelerinde bütüncül bir yaklaşımın ne denli hayati olduğunun altı çizilmiştir.
4
:
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE KAT KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ MODELİ: ALTINDAĞ BELEDİYESİ ÖRNEĞİ
Mahmut GÜLER, Can GİRAY ÖZGÜL
Bu makale kapsamında Türkiye’de belediyelerin sorumluluğunda yürütülen kentsel dönüşüm projelerinin uygulama modellerinden biri olan “kat karşılığı inşaat sözleşmeleri” modeli incelenmektedir. 2000’li yıllarla birlikte Türkiye’de eskimiş kentsel alanların yeniden oluşumu ya da yeniden geliştirilmesi için çok sayıda yasal düzenleme yapılmıştır. Bu yasal düzenlemelerle birlikte belediyeler kentsel dönüşüm alanında birer aktör haline gelmişlerdir. Ancak belediyelerin sahip oldukları kurumsal kapasitelerin yetersiz olması, kentsel dönüşüm projelerini Toplu Konut İdaresi (TOKİ) ortaklığıyla yürütmelerini zorunlu kılmaktadır. Altındağ Belediyesi örneğinde olduğu gibi kentsel dönüşüm projelerinde sorumluluğu tek başına üstlenen ilçe belediyelerinin sayısı oldukça azdır. Geçmiş dönemde adı gecekondulaşma ile birlikte anılan Altındağ ilçesinde son 15 yıl içinde uygulanan 14 farklı kentsel dönüşüm projesi bulunmaktadır. Bu projelerin 10’u doğrudan Altındağ Belediyesi tarafından “kat karşılığı inşaat sözleşmesi modeli”yle gerçekleştirilmiştir. Altındağ Belediyesinin kentsel dönüşümle ilgili birimleriyle gerçekleştirilen görüşmeler ve belediyeye ait meclis kararları, plan, proje ve faaliyet raporları incelenerek, Gültepe Mahallesi ile Çalışkanlar Mahallesinde gerçekleştirdiği projeler üzerinden bir kentsel dönüşüm modeli olarak “kat karşılığı inşaat sözleşmeleri” modelinin olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak kentsel dönüşüm politikasının hayata geçirilmesinde bu modelin etkileri açıklanmaya çalışılmıştır.
5
:
İLK BİRİKİM VE DEVLET GARANTİSİ: OSMANLI’DA DEMİRYOLLARI VE GÜNÜMÜZDE ŞEHİR HASTANELERİ YÖNTEMLERİ
Ali Mert TAŞCIER
Kapitalist devletin gerek hukuka gerekse zor kullanma gücüne dayanarak elde ettiği birikimi, özel sektöre transfer ederek sermayeye dönüştürmesinin çeşitli yolları vardır ki bunlar süreç itibariyle ilk birikim çözümlemesi kapsamında değerlendirilebilmektedir. Türkiye özelinde Osmanlı Devleti’nde yaptırılan demiryollarına verilen kilometre garantisi ve yakın zamanda yapılan şehir hastanelerine verilen hasta ve/veya işlem garantisi de aynı nitelikte yöntemlerdir. Çalışmada, bu devlet garantilerinin ilk birikime nasıl yöntem olduğu ele alınacaktır.
6
:
EMPERYALİZM ÇAĞINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU’NA SERMAYE İHRACI: KROM MADEN İMTİYAZLARI
Cenk REYHAN, Serap TAŞTEKİN
Çelik sanayiinde kullanılan krom madeninin keşfedildiği XIX. yüzyılın ikinci yarısı, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nun yabancı sermaye için açık pazar haline geldiği bir dönemdi. Emperyalizm çağında, ödenmeyen borçların karşılığında Osmanlı maliyesini kontrol altına alan kapitalist mali sermaye maden sektörüne de el atmakta gecikmedi. Krom madeninin Hüdavendigar ve Aydın vilayetlerinde çok miktarda bulunmasıyla beraber bu maden üzerinde imtiyaz elde etme rekabeti de başladı. Sonuç olarak Osmanlı kromu kendi sermaye bileşenleri ile imparatorluğun içinde kullanılamadı ve madenleri sermaye ihracı aracılığı ile emperyal devletlerin mali kontrolüne geçti. Bu rekabette, Patersonlar, İngiltere Hükümeti’nin siyasi ve ekonomik baskısıyla sektörü tekeline alacak kadar imtiyaz kazanırken, karşılarına çıkan en güçlü rakip Osmanlı tebasından Ragıp Bey oldu. İncelemede, önce konuya dair kavramsal bir çerçeve geliştirecek daha sonra bu çerçeveyi Osmanlı Batı-Anadolusunda krom madeni örneğinde sınayacağız. 1. Dünya savaşı öncesinde, Aydın ve Hüdavendigar vilayetlerinde krom maden imtiyazını elde etme mücadelesinde, Whittall, Mac Andrews ve Forbes, Patersonlar ve Ragıp Bey rekabetinde gelişen ve Patersonların dolayısı ile İngiltere’nin zaferiyle sonuçlanan rekabetin içyüzünü çözümleyeceğiz.
7
:
ORGAN TİCARETİNİN ETİK VE PRATİK SONUÇLARI
Seval YAMAN, Hasan ÇAĞATAY
Organ nakli ve dolayısıyla organ temini, insanlık için kelimenin asıl anlamıyla ölüm kalım meselesi ve insanlara sunulan yaşam kalitesinin çok önemli bir belirleyenidir. Organ bağışına alternatif olarak görülebilecek organ ticareti, dünyada sadece İran’da uygulanmakta olup, kalan tüm ülkeler tarafından yasaklanmıştır. Organ satışı ayrıca Dünya Sağlık Örgütü gibi konu ile ilgili kuruluşlar tarafından da etik açıdan uygun bir seçenek olarak görülmemektedir. Organ satışına karşı olanların, üzerine bir literatür inşa edilmiş etik ve pratik kaygıları hiç şüphesiz derinlemesine bir tartışmayı hak etmektedir. Öte yandan, karşıt görüşün hiç değilse teorik olarak tartışılmasının, insanlığa karşı sorumluluğun gereği olduğu da savunulabilir. Bu makalede organ ticaretinin etik olarak yanlışlığını savunan argümanların nihai bir nitelik taşımadığı savunulacaktır.
8
:
KORONAVİRÜS PANDEMİSİ SONRASINDA İŞSİZLİĞİ AZALTMAYA DÖNÜK BİR POLİTİKA ÖNERİSİ: GARANTİLİ İSTİHDAM PROGRAMLARI
Erman EROĞLU, Mustafa DURMUŞ
Ekonomik, sosyal ve siyasal boyutlarıyla çağın en temel sorunlarından biri olan işsizlik sorununun Koronavirüs (Covid-19) pandemisi sonrasında çok daha ağırlaşması, bu sorunla hangi yol ya da araçlarla mücadele edilebileceği ya da edilmesi gerekliliği bir kez daha gündeme getirmiştir. Buna yönelik kamu müdahalelerinin neler olabileceği ise son dönem istihdam ve işsizlik tartışmalarının merkezinde yer almaktadır. Böyle kamu müdahalelerinden biri Modern Para Teorisi kapsamında önerilen ve bu çalışmanın asıl konusunu oluşturan Garantili İstihdam Programlarıdır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle Modern Para Teorisi perspektifinden istihdam politikaları (aktif ve pasif) irdelenmektedir. Uygulama örnekleri olarak Hindistan ve Arjantin’de uygulanan garantili istihdam programlarının özellikleri ve işsizlik ve yoksulluk üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Son olarak Koronavirüs pandemisinin ekonomi ve işsizlik üzerindeki etkileri ele alınmakta, ardından Türkiye’de İŞKUR bünyesinde uygulanan Toplum Yararına Programlar ve İstihdam Garantili Mesleki Eğitim Kursları değerlendirilmektedir. Bu iki programın garantili istihdam özellikleri ile kamu maliyesi, işsizlik ve yoksulluk üzerindeki etkileri tartışılmaktadır.
9
:
Kitap İncelemesi 1
Kaan AKMAN
10
:
Kitap İncelemesi 2
Özlem NALÇAKAN
11
:
Tüm Sayı
Memleket Siyaset Yönetim
İşbu sitenin tüm hakları saklıdır. Site içerisindeki dökümanlar izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. © 2015
Web Tasarım