Makale Arama
Sayı
Anahtar Kelime, Yazar(lar)
Künye
Genel Yayın Yönetmeni
Cenk REYHAN
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ
Yayın Kurulu
Akif Argun AKDOĞAN
Süheyla Suzan GÖKALP ALICA
Can Umut ÇİNER
Evren HASPOLAT
Koray KARASU
Özgün MİLLİOĞULLARI KAYA
Cenk REYHAN
Deniz YILDIRIM
Ozan ZENGİN
Danışma Kurulu
Prof. Dr. Örsan AKBULUT
Doç. Dr. Hüsniye AKILLI
Prof. Dr. Yüksel AKKAYA
Prof. Dr. Birgül AYMAN GÜLER
Prof. Dr. Tayfun ÇINAR
Prof. Dr. Oya ÇİTÇİ
Prof. Dr. Ahmet Alpay DİKMEN
Prof. Dr. Mehmet ECEVİT
Doç. Dr. Cengiz EKİZ
Muzaffer İlhan ERDOST
Prof. Dr. Özer ERGENÇ
Prof. Dr. Güngör EVREN
Prof. Dr. Atilla GÖKTÜRK
Prof. Dr. Can HAMAMCI
Prof. Dr. Gülser Ö. KAYIR
Prof. Dr. Ruşen KELEŞ
Prof. Dr. Nuray E. KESKİN
Prof. Dr. Bilsay KURUÇ
Prof. Dr. Ayşegül MENGİ
Prof. Dr. İzzettin ÖNDER
Prof. Dr. Tayfun ÖZKAYA
Prof. Dr. Metin ÖZUĞURLU
Doç. Dr. Sonay B. ÖZUĞURLU
Prof. Dr. Tülay ÖZÜERMAN
Prof. Dr. Hakan REYHAN
Prof. Dr. Seriye SEZEN
Prof. Dr. Cem SOMEL
Prof. Dr. Mümtaz SOYSAL
Prof. Dr. Erkan TURAL
Prof. Dr. Menaf TURAN
Prof. Dr. Oktar TÜREL
Doç. Dr. Birkân UYSAL
Doç. Dr. Aslı YILMAZ UÇAR
Yazışma Adresi
YAYED Ziya Gökalp Cad. No. 30
Kat. 5 D. 17 06420
Kızılay / ANKARA
Tel: 0 312 430 35 60
Faks: 0 312 430 62 90
E-posta: msydergi@gmail.com
Altı Aylık Kuramsal Dergi
Ulusal Hakemli Dergi
Yayın Türü: Yerel Süreli Yayın
Sertifika No: 0307-06-008465
ISSN:1306-8202
MSY, IBSS, ULAKBİM
TR Dizin Sosyal ve Beşeri Bilimler'de
yer almaktadır.

38. SAYI: İDARENİN-KAMU YÖNETİMİNİN-DEVLETİN SORUMLULUĞU

İDARENİN-KAMU YÖNETİMİNİN-DEVLETİN SORUMLULUĞU

38. SAYI MAKALE ÇAĞRISI

 

İdarenin, kamu yönetiminin daha kapsamlı bir şekilde ifade edilirse devletin sorumluluğu, toplumsal yaşam açısından hayati önem arz eden bir konudur. Evrensel hale gelen hukuk kuralları, temel hak ve özgürlükler göz ardı edilmeden toplumsal yapıdaki en üst siyasal iktidarın, başka bir anlatımla egemenliğin somutlaşmış halinin devlet olduğu söylenebilir. Yurttaşlar ve toplum açısından çoğunlukla meşru olarak kabul edilen devlet her açıdan toplumsal yaşamı düzenlemek için yetkilendirilmiştir. Sınıflı bir toplumsal yapının tezahürü olarak devletin var olduğunu düşünüyor iseniz devlet, egemen sınıfın çıkarı için kural koyan ve faaliyet yürüten siyasi bir aygıttır. Devletin geleceğini, toplumsal uzlaşı ya da çatışma belirleyecektir.

 Yetki sahibi olan devletin kurumlarıyla, görevlileriyle, işlem ve eylemleriyle hukuken, siyaseten, idari ve mali açıdan da sorumlu tutulması gerekmektedir. Sorumluluk boyutu olmadan yetkilendirmeden ve yönetimden bahsedilmesi mümkün değildir. Demokratik bir yönetim yapılanmasında sorumluluğun türü, niteliği, kapsamı, kime karşı sorumlu olunduğu gibi hususların her birinin araştırılması, incelenmesi ve tartışılması elzemdir. “Sorumluluk”, “hesap verebilirlik”, “denetim”, “etik” gibi başlıklar çerçevesinde konu farklı akademik disiplinlerde hukukçularca, kamu yönetimcilerince, siyaset bilimcilerince ve kamu ekonomistlerince (maliye alanında çalışanlarca) ele alınmaktadır. Disiplinler arası incelemelerin alt konular bakımından kesiştiği de görülmektedir. 

İdare hukukçuları “idare”nin eylem ve işlemlerinden doğan zararları hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kapsamında incelemektedir. İdari sözleşmelerden, kamu ihalelerinden kaynaklı sorumluluk da bu kapsamda irdelenmektedir. Anayasa hukukçuları yürütme kuvvetinin parlamento tarafından denetimini “idare”nin siyasi denetimi olarak çalışmaktadır (meclis araştırması, soruşturması, yazılı soru, genel görüşme, bütçe görüşmeleri, Dilekçe ve İnsan Hakları İnceleme Komisyonları). Hukukçular idarenin kamu hukukuna ve özel hukuka tabi işlem ve eylemlerinin yargısal denetimini de kapsamlı bir şekilde incelemektedir. 

Kamu yönetimi alanında çalışanlar bu tür çalışmaları ve hukukçularla birlikte hiyerarşi ile idari vesayet denetimlerini dikkate alarak parlamentonun denetimi ekseninde ombudsman (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun/KDK), Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun (TİHEK) ve Sayıştay’ın denetimini daha fazla inceleme gündemlerine almaktadırlar. Kamu kurum ve kuruluşlarının işlem ve eylemlerine ek olarak idarenin tutum ve davranışlarını, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden araştıran, inceleyen ve idareye önerilerde bulunan KDK raporları; insan haklarını korumak ve geliştirmek, kişilerin eşit muamele görme hakkını güvence altına alımak için çalışan, işkence ve kötü muameleyle etkin mücadele etmeyi hedefleyen TİHEK’in kararları ve raporları; kamu idarelerinin hesap ve işlemleri ile mali faaliyet, mali yönetim ve kontrol sistemlerinin değerlendirme sonuçlarını esas alarak, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğini ve doğruluğunu, gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu, idarelerce belirlenen hedef ve göstergeler ile ilgili olarak faaliyet sonuçlarını inceleyen Sayıştay’ın raporları kamu yönetimcilerince mercek altına alınmaktadır. Bu noktada maliye alanındaki teorisyenler ve uygulamacılar çalışmalara mali denetim ve hesap verebilirlik doğrultusunda ortak olmaktadırlar.

Kamu yönetimciler hesap verebilirlik konusunu mali denetimden çok kamu yönetiminin-idarenin genel olarak sorumluluğu, cevap verebilirliği, çevreye duyarlılığı, açıklığı ve şeffaflığı uzantısında ele almaktadırlar. Yolsuzluğun önlenmesi, ilkelerin ve değerlerin taşıyıcısı etik gibi konuları da sıklıkla hesap verebilirlik kapsamına dahil etmektedirler. Burada “(iyi) yönetişim” yaklaşımı/anlayışı bir söylem, bir paradigma, genel kabul, bir ekonomi-politik duruş olarak belirleyici olmaktadır. 

Siyaset bilimciler kamu yönetimcilerin hesap verebilirlik, etik, yönetişim gibi tartışma düzlemlerine sivil toplum örgütlerinin-demokratik kitle örgütlerinin, düşünce kuruluşlarının, yerli ve yabancı proje üretici vakıfların kamuoyu denetimi açısından etkinlik incelemeleriyle literatüre katkı vermektedirler. Kamu yönetimciler ve siyaset bilimciler kamu politikalarının (policy) belirlenmesi, uygulanması, sonuçlarının analizi ve asil-vekil ilişkisi kapsamında da çalışmalar üretmektedirler.

Yetki, düzenlemeler ve teşkilatlanma açısından yürütme kuvvetinin güçlendiği ve ön plana çıktığı Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi; özel sektöre iş gördürme, ihale etme usullerinin yaygınlığı; hukuksal düzenlemeler ve yargı kararların uygulanması yönünden öngörülebilirlik; temel hak ve özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi; seçim dışında yönetime katılım olanakları gibi gelişmeler ve değişkenler idarenin-kamu yönetiminin sorumluluğunu yurttaşlar, halk, piyasa aktörleri ve ulusüstü yapılar açısından değerlendirmede belirleyici durumdadırlar. 

38. Sayı, kapsayıcı bir ifadeyle “yönetsel” sorumluluğu kendisine konu edinmiştir. Memleket Siyaset Yönetim Dergisi, farklı boyutlarıyla ve farklı disiplinlerin çalışma birikimiyle teori ve pratik bütünselliğinde idarenin-kamu yönetiminin-devletin sorumluluğu konusunu tartışacak, bu konuda analizler yapacak ve argümanlar üretecek makaleleri beklemektedir. 

Doç. Dr. Ozan ZENGİN

Haber - Duyuru
Memleket Siyaset Yönetim
İşbu sitenin tüm hakları saklıdır. Site içerisindeki dökümanlar izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. © 2015
Web Tasarım